เนื้อหาสาระความรู้สุนทรียศาสตร์ตะวันตก นักปรัชญาตะวันตกได้แสดงทรรศนะความงามไว้ 8 ทฤษฎี รองศาสตราจารย์ ไพโรจน์ ชมุนี ได้นำเนื้อหาสาระเหล่านั้น มาเรียบเรียงให้กระชับและจัดลำดับทรรศนะความงามเชิงประวัติศาสตร์ว่า มูลเหตุของการเกิดทฤษฎี ทฤษฎีใดเกิดก่อนเกิดหลัง ทฤษฎีแต่ละทฤษฎีมีข้อเด่นข้อด้อยอย่างไร ทำให้ผู้ศึกษาวิชาสุนทรียศาสตร์ได้ประโยชน์เชิงประวัติศาสตร์ และได้ความลึกซึ้งในสาระแต่ละทฤษฎีพร้อมกัน

       สิ่งที่มีคุณค่าต่อผู้ศึกษาทฤษฎีสุนทรียศาสตร์ที่ทุกท่านควรพิจารณา คือ รองศาสตราจารย์ ไพโรจน์ ชมุนี ได้นำทรรศนะความงามของ มอร์ริส ไวทซ์ (Morris Weitz; “The Role of Theory in Aesthetics”, Modern Book of Aesthetics, p. 199-208). มาเป็นบทสรุปท้ายเล่มว่า

       “...หน้าที่ของทฤษฎีสุนทรียศาสตร์ ไม่ใช่การพัฒนานำไปสู่ทฤษฎีที่สมบูรณ์ที่สุด แต่ช่วยให้เกิดความเข้าใจในธรรมชาติของศิลปะอย่างละเอียดดีที่สุด...แต่ละทฤษฎีไปคนละทาง แต่ยังมีประโยชน์ ในการให้ความสว่างว่า ศิลปะคืออะไร Sub Concept กลายเป็นสิ่งจำเป็น เพราะชี้ให้เห็นเฉพาะบางกรณี เช่น ศิลปะดาดา ที่สร้างงานศิลปะมาจากวัตถุสำเร็จรูป ...Conceptual Art as Formless…ดังนั้นศิลปะจึงเป็นคอนเซ็ปเปิด อธิบายตายตัวไม่ได้...”

       ทรรศนะความงามของ มอร์ริส ไวทซ์ (Morris Weitz) ช่วยให้คำตอบทางสุนทรียศาสตร์เป็นคำตอบแบบปลายเปิด เป็นการเตือนสติผู้ศึกษาทฤษฎีสุนทรียศาสตร์ให้ต้องทบทวน และพิจารณาเลือกใช้ทฤษฎีสุนทรียศาสตร์ในรูปแบบเปิดกว้าง

ข้อมูลหนังสือ