‘อัษมา’ เป็นนิยายคำกลอนพื้นบ้านจีนขนาดยาวที่มีสีสรรพ์ และถ่ายทอดต่อๆ กันมา แบบปากต่อปากนานหลายชั่วอายุฅนโดยชนเผ่าชานีในมณฑลยูนนาน เป็นเรื่องราว ของสาวน้อยชาวชนบทนามว่า ‘อัษมา’ และพี่ชายของเธอที่ชื่อ ‘อาเฮย์’ ภาษาที่ใช้ เป็นแบบเรียบง่ายปราศจากการตกแต่งให้เพราะพริ้ง เป็นเรื่องเล่าถึงการต่อสู้อย่าง เด็ดเดี่ยวของอัษมา ให้พ้นจากอำนาจกดขี่ของเจ้าขุนมูลนายผู้ครองกรรมสิทธิ์ที่ดิน ซึ่งเป็นผู้ลักพาตัวเธอไป อาศัยพลังชีวิตและความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะให้ได้มา ซึ่งอิสรภาพและความผาสุก หนุ่มอาเฮย์และอัษมา จึงเป็นเสมือนตัวแทนของชาวชานี ทั้งเผ่าทีเดียว

 “อัษมา” เป็นบทกลอนซึ่งเป็นที่นิยมชมชอบมากที่สุดของชาวชานี เมื่อใดที่มีงานวิวาห์ผู้เฒ่าผู้แก่ก็จะขับร่ายนิยายกลอน “อัษมา” เป็นทำนองเสนาะ คนหนุ่มสาวก็จะน้ำตาไหลไปตามกันในความทุกข์ทรมานของอัษมา และพากันดีอกดีใจเมื่อเธอได้ชัยชนะในที่สุด ผู้มีเหย้าเรือนแล้วแต่ไม่มีความสุขก็จะขับลำนำ “อัษมา” ซ้ำแล้วซ้ำเล่า เพื่อซึมซับพลังความกล้าหาญจากนิยายกลอนเรื่องนี้ เด็กสาวที่ทำงานในไร่นาก็จะขับลำนำ “อัษมา” เช่นกัน และมักจะพูดเสมอว่า “ความทุกข์ทรมานของอัษมา ก็คือความทุกข์ทรมานของเด็กสาวชาวชานีทุกคน”

ข้อมูลหนังสือ