เมื่ออาจินต์เริ่มบรรเลงนั้น มีเนื้อความว่า เดือนธันวาคม พ.ศ.๒๔๘๔ ญี่ปุ่นบุกกรุงเทพฯ แม่ผาดกลัวญี่ปุ่นทหารเตี้ย พูดกันไม่รู้เรื่อง แกจึงมอบกิจการแท็กซี่ให้หมื่นด่ำฯ ผู้สามีดูแลกิจการ ตัวแม่ผาดเองกลับสู่ถิ่นเดิมที่ทุ่งทอง พบว่าตลาดนั้นไฟไหม้เกลี้ยง แล้วเจ้าหมอจ้อยเจริญ ลูกน้องของนายพรหมซึ่งนายพรหมสั่งไปรับ ก็รับแม่ผาดกลับมายังตำบลนิลเพชรอันห่างไกลกันดาร คนละรูปกับทุ่งทองที่นิลเพชรอันเงียบเชียบนี้ แม่ผาดได้พบประพิมลูกสาวของนายพรหม ประพิมเป็นสาวสวย แต่เป็นคนบ้านนอกเจ้าแม่ผาด จึงอบรมสั่งสอนวิถีทางของสาวกรุงเทพฯ ปนกับปัญญาชาวบ้านดั้งเดิมของสุพรรณฯ เพื่อจะให้ประพิมเป็นเจ้าแม่รุ่นต่อไปแห่งวงศ์ตระกูล 'ทุ่งสีทอง' ของกำนันผินผู้ยิ่งใหญ่มาแต่สมัย ร.๕ บัดนี้ญี่ปุ่นบุกก็สมัย ร.๘ แล้วเรามาดูกันสิว่า เจ้าแม่ผาดจะถ่ายทอดวิชาให้แก่หลานสาวได้ไหม.

ข้อมูลหนังสือ