“ปัญหาหนี้นอกระบบเกษตรกร เกี่ยวโยงกับปัญหาโครงสร้างการผลิตที่ไม่เป็นธรรม ซึ่งเป็นปัญหาเรื้อรังของภาคเกษตรกรรม รวมไปถึงความไม่เป็นธรรมของสถาบันการเงิน อันส่งผลกระทบต่อเนื่องที่เรียกว่าหนี้ในระบบก่อให้เกิดหนี้นอกระบบ”

“สถาบันการเงินที่มีเจตนารมย์ช่วยเหลือเกษตรกรยากจน ส่งเสริมการออม ให้เงินกู้ยืมโดยไม่คิดอัตราดอกเบี้ย และไม่จำเป็นต้องมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน คือสิ่งที่สังคมไทยยังขาดแคลน ทำให้เกษตรกรยากจน เมื่อตกอยู่ในภาวะวิกฤตจำเป็นต้องใช้เงิน จำต้องยอมกู้ยืมเงินจากเจ้าหนี้นอกระบบ แม้จะต้องเผชิญกับอัตราดอกเบี้ยสูงถึงร้อยละ 20 ต่อเดือน หรือสูงกว่านั้น”

“งานศึกษาชิ้นนี้ มีข้อเสนอว่าการแก้ปัญหาหนี้นอกระบบเกษตรกรต้องดำเนินควบคู่ไปกับการแก้ปัญหาหนี้ในระบบ ต้องจัดการปัญหาที่ต้นตอ คือการพัฒนาศักยภาพเกษตรกร ไม่ให้ขาดทุนจากการผลิตซ้ำซาก เพราะแม้ภาครัฐจะให้ความช่วยเหลือแก้ปัญหาหนี้นอกระบบ แต่หากไม่พัฒนาศักยภาพเกษตรกรให้มีรายได้ที่มั่นคงเกษตรกรก็จะหันกลับไปพึ่งพิงแหล่งเงินกู้ในระบบและนอกระบบอีก การช่วยเหลือของรัฐจึงควรตั้งอยู่บนพื้นฐานการลงทุนทางสังคมสร้างคุณค่าใหม่และแรงจูงใจให้เกษตรกรหันมาทำระบบเกษตรที่ยั่งยืนและพึ่งพาตนเองได้จริง”

ข้อมูลหนังสือ